"Mijn documenten worden nu over de hele wereld gebruikt"

Geschreven door Basketbal Vlaanderen in In de Kijker op

"Mijn documenten worden nu over de hele wereld gebruikt"

Tijdens de Week van de Official staan we graag stil bij alle geëngageerde scheidsrechters, youth officials, tafelofficials, referee ambassadors, ... die onze federatie rijk is. Vandaag spraken we met Dirk Cossaer, aangesloten bij Wapper vzw en internationaal wedstrijdcommissaris in het rolstoelbasketbal.

Dirk Cossaer lacht guitig wanneer hem wordt gevraagd om zijn basketballoopbaan ik kaart te brengen. "De lange of de korte versie?" "Doe maar de lange versie", zeggen wij. "Dan zijn we voor even vertrokken", repliceert hij.

Dirk werd geboren in 1956 en begon op de leeftijd van 13 jaar met rolstoelbasketbal. Al snel bleek Dirk talent te hebben, want bij de seniors werd hij geselecteerd voor de nationale ploeg. Met die nationale ploeg trok hij naar de Paralympische Spelen in Toronto, Canada (1976) en in Arnhem, Nederland (1980). Toen het einde van zijn spelerscarrière naderde, vroegen ze hem om ploegverantwoordelijke te worden en zich bezig te houden met de organisatie van het team bij Wapper vzw. "Ik heb mijn hele leven al een gezonde interesse in reglementen gehad", bekent Dirk. "Professioneel ben ik ook altijd douanebeambte geweest, dus het leek me wel een geschikte taak voor mij. Toen ik wat later de Manual van de Eurocup-competitie doorlas, merkte ik er toch nog wat hiaten in op. Ik gaf dit door aan de IWBF (International Wheelchair Basketball Federation) en daar waren ze heel dankbaar voor. Zo erg zelfs, dat ze me vroegen om toe te treden tot de commissie als verantwoordelijke voor de reglementen. Dat was in 1996." 

Gerenommeerd wedstrijdcommissaris

Zo geraakte Dirk betrokken in de internationale wereld van het rolstoelbasketbal, eerst als lid van de commissie, dan als technical delegate en daarna als wedstrijdcommissaris, wat hij vandaag de dag op 65-jarige leeftijd nog steeds is. "Ik heb zowat alles in het rolstoelbasketbal gedaan, behalve coaching, want dat ligt me niet echt. Stelselmatig mocht ik deelnemen aan grote tornooien. Zo heb ik tal van EK's, 2 WK's en nu dus ook 2 Paralympische Spelen als wedstrijdcommissaris meegemaakt. Ik denk trouwens dat er heel weinig mensen, in gelijke welke sport, dergelijke functie op zo'n hoog niveau in een rolstoel beoefenen", zegt Dirk fier. 

Maar wat houden de taken van zo'n wedstrijdcommissaris dan zo ongeveer in? "Wel, er zijn wel een aantal verschillen met het gewone basketbal uiteraard. Indien gevraagd, helpen we de refs aan de tafel, maar we superviseren ze niet zoals in het gewone spelletje. Ook de mensen die aan tafel zitten proberen we een beetje bij te staan, maar we hebben voornamelijk twee taken. In het rolstoelbasketbal hebben we vijf spelers op het veld met verschillende beperkingen. Zo worden er punten gegeven van 1 tot 4,5 naargelang de beperking. Opgeteld mogen de vijf spelers op het terrein niet meer dan 14 punten hebben. Rond dit puntensysteem hielp ik mee documenten opstellen die nu over de hele wereld worden gebruikt, tot zelfs op de Paralympische Spelen. Een tweede taak is de controle van de zithoogte van iedere rolstoel. Spelers mogen maar een bepaalde zithoogte hebben, want hoe hoger je zit, hoe hoger je armen kunnen reiken. Spelers die hoger zitten dan word toegelaten, worden gediskwalificeerd."


Dirk (midden) aan het werk als wedstrijdcommissaris op de Paralympics in Tokio afgelopen zomer. 

15 minuten frisse lucht

Zoals vermeld, was Dirk aan het werk als wedstrijdcommissaris op de Paralympische Spelen in Peking (in 2008) en in Tokio (afgelopen zomer). "Geloof me vrij, het is hard werken op de Spelen", zegt Dirk. "Je bent echt alle dagen bezig, want wij krijgen zeker 2 matchen per dag voorgeschoteld, soms zelfs 3. Een plezierreis is dit dus zeker niet, al hebben mijn vrouw ik en in 2008 wel nog een week langer in Peking gebleven om na de Spelen een rondreis te doen. Dit was helemaal anders in Tokio. Sporttechnisch zal het tornooi prima in elkaar, maar daarnaast zaten we opgesloten in ons hotel. We gingen naar de sporthal en weer terug naar het hotel. Je mocht 15 minuten buiten om boodschappen te doen. Zo'n omstandigheden zijn dus zeker niet voor herhaling vatbaar." 

Dirk is nog steeds aangesloten bij Antwerpse omnisportclub Wapper, maar daar ebt de betrokkenheid stilaan weg. "Ik kom minder en minder naar de wedstrijden. Soms passeer ik nog eens op een tornooi, maar dat is zeker niet meer zoveel als vroeger. Als lid van de commissie van de IWBF doen we eigenlijk heel veel background werk. Op de dag van de openingsceremonie in Tokio, waren we bijvoorbeeld aan het vergaderen over een algemeen handboek voor wedstrijdcommissarissen."

Mentaliteitswijziging

Tot slot kaarten we nog even het thema van de Week van de Official aan, waar Dirk als wedstrijdcommissaris uiteindelijk ook wel toe behoort. Vooral over het grote tekort aan scheidsrechters had hij wel nog z'n mening. "In vergelijking met voetbal, worden onze scheidsrechters nog redelijk gerespecteerd, maar het kan nog altijd pakken beter. Vooral in de jeugdcategorieën coachen ouders constant mee met hun eigen kind en kan de scheidsrechter bijna nooit gelijk hebben. Dat moet beter. Veel mensen haken daardoor namelijk af. Het is een mentaliteitswijziging die er op lange termijn zal moeten doorkomen", besluit de sympathieke Paralympiër.