De nieuwe regels zijn van toepassing vanaf de start van de verschillende competities. De nationale competities beginnen in het weekend van 4, 5 en 6 september, terwijl de competities van Basketbal Vlaanderen een week later, in het weekend van 11, 12 en 13 september, van start gaan.

Nieuwe beoordeling van de shotbeweging

FIBA verduidelijkt wanneer een speler zich precies in de act of shooting, ofwel de schotbeweging, bevindt.

Bij een gewone doelpoging begint die actie wanneer de speler de bal en de schouders opwaarts naar de basket beweegt. Bij een doorgaande beweging richting de basket start de schotbeweging zodra de speler de bal na een dribbel of een vangbal onder controle heeft en zijn schotbeweging voortzet.

Om bij een drive als speler in de schotbeweging te worden beschouwd, moet de actie plaatsvinden op de aanvalshelft. Er geldt wel een uitzondering voor de laatste actie vóór het verstrijken van de wedstrijd- of shotklok. In dat geval kan de speler zich overal op het terrein bevinden.

Technische fouten worden vanaf dit seizoen onderverdeeld in categorie 1 en categorie 2. Het belangrijkste verschil is dat alleen technische fouten van categorie 1 meetellen voor een eventuele wedstrijddiskwalificatie.

Onder categorie 1 vallen voornamelijk fouten die verband houden met gedrag en respectloosheid. Denk daarbij aan:

• respectloze communicatie met officials, tegenstanders of teamleden;
• beledigende of opruiende taal en gebaren;
• het provoceren of treiteren van een tegenstander;
• het zicht van een tegenstander bewust belemmeren;
• overmatig zwaaien met de ellebogen zonder contact;
• het veinzen van een fout (faking).

Technische fouten van categorie 2 hebben vooral betrekking op administratieve overtredingen en spelvertraging. Voorbeelden zijn het vertragen van een inworp of vrijworp, de bal na een score aanraken, te laat het terrein betreden of aan de ring blijven hangen. Ook goaltending door een verdediger bij de laatste vrijworp valt hieronder.

Deze fouten worden nog altijd bestraft, maar tellen niet mee voor een wedstrijddiskwalificatie.

Een andere opvallende wijziging is het verdwijnen van de onsportieve fout, de zogenaamde unsportsmanlike foul of UF. Die wordt vervangen door twee nieuwe fouttypes: de disruptive foul (DI) en de flagrant foul (FL).

Een disruptive foul is contact dat het normale verloop van de wedstrijd onderbreekt, zonder dat het contact zwaar genoeg is om als flagrant te worden beoordeeld. Het gaat bijvoorbeeld om onnodig contact dat niet op de bal gericht is om een transitieaanval te stoppen, de klok stil te leggen of een speler met een vrije weg naar de basket af te stoppen.

Een flagrant foul wordt toegekend bij onnodig en buitensporig hard contact. Ook gevaarlijk contact met een speler die zich in de lucht bevindt, contact van achteren of opzij bij een jumpshot en contact met een hoge snelheid of kracht kunnen hieronder vallen.

Disruptive fouls tellen niet mee voor een wedstrijddiskwalificatie. Flagrant fouls doen dat wel.

Een speler wordt voor de rest van de wedstrijd uitgesloten na:

• twee technische fouten van categorie 1;
• twee flagrante fouten;
• een combinatie van één technische fout van categorie 1 en één flagrante fout.

Technische fouten van categorie 2 en disruptive fouls worden niet in deze optelsom opgenomen.

Daarnaast introduceert FIBA nieuwe scheidsrechterssignalen voor spelvertraging, disruptive fouls en flagrant fouls. Ook de manier waarop fouten op het wedstrijdblad worden geregistreerd, wordt aangepast. Fouten die meetellen voor een wedstrijddiskwalificatie worden voortaan omcirkeld.

De komende weken krijgen de officials tijdens hun algemene vergaderingen verdere uitleg over de nieuwe regels en de toepassing ervan. De landelijke officials werden tijdens hun stage al geïnformeerd.

De samenvatting van de wijzigingen werd opgesteld en toegelicht door FIBA-instructor Johnny Jacobs. Zijn presentatie biedt clubs, spelers, coaches en officials een praktisch overzicht van de belangrijkste aanpassingen voor het nieuwe seizoen.

De volledige Official Basketball Rules (OBR), Official Basketball Rules Interpretations (OBRI) en meer kunnen worden geraadpleegd via onze documentenbibliotheek.